Wat is lawaai?
Lawaai is ongewenst geluid dat hinderlijk, storend of schadelijk kan zijn.
Schadelijk
Of geluid schadelijk is hangt af van het geluidsniveau en blootstellingsduur. Vanaf 80 dB(A) kan gehoorschade opgelopen worden vanaf een bepaalde tijdsduur. Hoe hoger het geluidsniveau boven de 80 dB(A), des te sneller je schade kan oplopen (zie Tabel 2).
Vuistregel
Kun je elkaar zonder stemverheffing op 1 meter afstand niet verstaan?
Dan is het geluid harder dan 80 decibel.
Wat is de beleving van lawaai?
Lawaai is ongewenst geluid dat hinderlijk, storend of schadelijk kan zijn.
De beleving van geluid speelt hierbij ook een rol.
Beleving
Wat voor de ene persoon lawaai is, kan voor een ander acceptabel of zelfs prettig zijn. Het is subjectief.
Lawaai wordt vaak beoordeeld in de context van de omgeving en de situatie.
De duur en frequentie van het geluid spelen ook een rol. Continu geluid kan minder storend zijn dan een onderbroken geluid met onverwachte pieken.
Daarbij speelt het type geluid ook een rol. Welk geluid is te horen? Voorbeeld: het geluid van een drukke winkelstraat kan heel anders worden ervaren dan het geluid van een bouwplaats, ook als het geluidsniveau even hoog is.
Risico
Hoge geluidniveaus die niet als storend worden ervaren, kunnen alsnog gehoorschade opleveren.
Gehoorschade
kan variëren van tijdelijk en herstelbaar tot permanent en onomkeerbaar, afhankelijk van de intensiteit en duur van de blootstelling aan geluid.
Tijdelijke vermindering van het gehoor
Korte blootstelling aan harde geluiden. Het gehoor keert meestal terug naar normaal binnen enkele uren tot dagen.
Oorsuizen (Tinnitus)
Ontstaat door blootstelling aan harde geluiden, maar soms ook door stress, medicatie of andere gezondheidsproblemen. Dit kan tijdelijk (enkele dagen) of blijvend zijn.
Blijvende vermindering van het gehoor
Wordt veroorzaakt door langdurige of zeer intense blootstelling aan harde geluiden. Het gehoorverlies is permanent en kan niet hersteld worden:
de gehoorbeschadiging bouwt zich op over de tijd en is onomkeerbaar (doofheid).
Vermoeidheid, stress, concentratieverlies
Vermoeidheid
Blootstelling aan lawaai kan leiden vermoeidheid, wat op zijn beurt de stemming kan beïnvloeden en het risico op mentale gezondheidsproblemen kan verhogen
Stress en prikkelbaarheid
Lawaai kan leiden tot verhoogde stressniveaus en prikkelbaarheid. De constante afleiding en verstoring door geluid maken ontspannen en focussen moeilijk.
Verhoging bloeddruk
Overmatig lawaai kan de bloeddruk verhogen en het risico op hart- en vaatziekten vergroten.
Onvoldoende waarnemen omgevingsgeluid
Schade door geluid kan ongemerkt gebeuren. Ook als jij denkt dat het geluid nog niet ‘te hard’ is, kun je al last krijgen van concentratieverlies (of gehoorschade).
- Als je enkel op je gevoel afgaat, kan het al te laat zijn.
- Gebruik bijvoorbeeld een objectieve geluidmeter (let op: een app op je smartphone kan onnauwkeurig zijn!).
- Of denk aan de vuistregel: “Kun je elkaar zonder stemverheffing op 1 meter afstand niet verstaan? Dan is het geluid te hard”.
- Draag bescherming ook bij kortdurende blootstelling aan lawaai.
Maatregelen om blootstelling aan schadelijk geluid aan te pakken (door werkgever) zijn o.a.:
- aanschaf en gebruik van stille(re) arbeidsmiddelen;
- afschermen lawaaiige machines (in aparte ruimte, omkasten);
- goed onderhoud materieel;
- blootstellingsduur zo veel mogelijk beperken;
Als deze maatregelen niet mogelijk zijn of te weinig effect hebben, moet gebruik worden gemaakt van gehoorbeschermingsmiddelen.
En misschien wel de belangrijkste: het beste lawaai is geen lawaai.
Als ergens te veel lawaai is, en je hebt onvoldoende bescherming, loop er dan van weg.
Gehoorbescherming bij Sweco
Beoordeling van schadelijk geluid wordt voor Sweco Nederland uitgevoerd:
- in de Risico-inventarisaties en –evaluaties van de BU’s wordt het risico van lawaaiblootstelling meegenomen;
- audiometrisch onderzoek wordt aangeboden aan de medewerkers die worden blootgesteld aan lawaai (op basis van de BU RIE’s
Gehoorbeschermingsmiddelen (PBM’s) kan je bij Intersafe bestellen. Daar kan je ook otoplastieken laten aanmeten.
Het voorlichten van medewerkers is belangrijk om het risico en de maatregelen te bespreken. Deze toolbox is daar onderdeel van.
Gehoorbescherming – algemeen
Otoplastieken demping tot 25 dB(A)
Oorproppen demping is erg onvoorspelbaar
Oorkappen demping tot 25 dB(A)
Check altijd (dempings)info leverancier gehoorbeschermingsmiddel.
Wat kun je zelf nog meer doen?
Wees alert op hard geluid
Bij verblijf op terrein opdrachtgever/klant: vraag actief naar noodzakelijke/gewenste gehoorbescherming en gebruik deze, ook bij kortdurende blootstelling!
En nogmaals: het beste lawaai is geen lawaai, loop er van weg.
Test je gehoor
Neem deel aan het PAGO Lawaai (periodiek arbeidsgezondheidkundig onderzoek inclusief audiometrie) aangeboden door HR, zoals vastgelegd in de BU RIE.
Vrije tijd
Draag je geen gehoorbescherming tijdens het stappen, klussen of op de motor? Dan loop je nog steeds risico op gehoorschade. Draag daarom ook in je vrije tijd gehoorbescherming.